Zeggen wat je denkt. Parrèsia, zo noemden de Grieken dat. Vrijuit praten, daar is moed voor nodig. Niet iedereen doet het graag. Ook al ben je direct, goudeerlijk of heb je het hart op de tong. We hebben van jongs-af-aan geleerd om ons sociaal te gedragen. Je juist niet eerlijk uit te spreken. Denk aan gezegdes als een ‘leugentje om bestwil’, ‘je tong afbijten’, ‘op je handen zitten’, ‘je woorden inslikken’, ‘niet buiten je boekje gaan’, ‘spreken is zilver – zwijgen is goud’.
Tuurlijk is het soms beter om je mond te houden. Maar zou het niet goed zijn om vaker wel te zeggen wat je denkt. Omdat onuitgesproken zaken dan niet onderwater gaan zitten broeien. Omdat we elkaar zo beter leren kennen. Omdat we leren van elkaars mening. Er meer kaarten op tafel komen?
Waar we ervoor kiezen om niets te zeggen, communiceren we vaak wel. Bijvoorbeeld door in te slikken wat je wilde zeggen, maar wel de volgende vergadering af te zeggen. Of erover te roddelen met collega’s. Een cynisch grapje te maken in een vergadering. Af te haken en niet meer mee te doen in een gesprek. De boel vertragen door er eerst nog eens goed over na te moeten denken. We doen het allemaal wel eens. Alleen dit soort ‘verwarrende communicatie’ zorgt voor gedoe. Het verslechtert het vertrouwen en de motivatie.
Hoe zeg je wat je wilt zeggen, zonder de ander te kwetsen of jezelf te kwetsbaar te voelen? Door vanuit jezelf te spreken, eerlijk, zonder beschuldigingen of verontschuldigingen. Te zeggen dat je nog twijfelt bijvoorbeeld. Of dat jij het anders ziet. Dit voor jou niet werkt.
We kunnen ook elkaar helpen om ons beter uit te spreken. Door nieuwsgierig te zijn naar de mening van de ander. Stiltes te laten vallen, zodat de ander denktijd heeft. Te vragen ‘wie denkt hier heel anders over?’
Een stem is een krachtig iets. Het kan de manier waarop mensen denken veranderen, wat de manier waarop mensen zich gedragen kan veranderen. Echter het kan niets doen, als je je mond houdt.
PS: wil je hierover met mij verder praten, ben je altijd welkom.